Punjabi PSSSB Practice 48

ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ ਜੋ ੧੯ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਆੰਦੋਲਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ੧੯੨੧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੂਲ ਸੰਦੇਸ਼ "ਨਿਰੰਕਾਰ" ਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਰੂਪ ਰਹਿਤ" ਜਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਗੂ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਸਨ ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਥਰਤਾ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜੀ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸੱਚੇ ਰੱਬ ਦੀ ਯਾਦ ('ਜ਼ਿਕਰ') ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆੰਦੋਲਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਠ, ਕੀਰਤਨ, ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਥਰਤਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਕੀਤੇ। ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਬਰਾਬਰੀ, ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੰਚ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਲੜਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਿਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆੰਦੋਲਨ ਸਿਰਫ ਧਾਰਮਿਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਵੇਂ ਸੋਚ, ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ।