Punjabi PSSSB Practice 41

ਮਹਾ ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ (1780-1839) ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਹਾਦਰੀ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਾਤੁਰਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਆਬਾਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰਥਕ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਨਵੰਬਰ 1780 ਨੂੰ ਗੁਰੂਦਾਸਪੁਰ ਨੇੜੇ ਸਿੰਘਾਨੀਆ ਕਬੀਲੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸੈਨਿਕ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਯੋਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਖ਼ਤ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਈ ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। 1799 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਵ ਰੱਖੀ। ਮਹਾ ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੁਸਜਿਤ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਅਤੇ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ "ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਸਿੰਘ" ਅਤੇ "ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ੇਰ" ਕਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਮਹਾ ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਇਆ। ਉਹਨੇ ਸੜਕਾਂ, ਬ੍ਰਿਜ, ਹਵਾਲੇ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਹਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦੀ ਸੈਨਿਕ ਸਾਜੋ-ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਤਰਬੀਅਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਉਸਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਲਗਭਗ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪ੍ਰਦ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ 1839 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵਾਂ ਲਈ ਯਾਦਗਾਰ ਰਹੀ। ਮਹਾ ਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਧਰਮ, ਇਕਤਾ, ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।