Punjabi PSSSB Practice 38

ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਟ੍ਰਾਟੋਸਫੀਅਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਨਿਕਾਰਕ ਅਲਟ੍ਰਾ ਵਾਇਲੇਟ (ਯੂਵੀ) ਕਿਰਣਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪਹੁੰਚਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ, ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਘਟਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਰਸਾਇਣ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੇਫ਼ਨਲੋਅਰੋ ਕਾਰਬਨ , ਹਾਲੋਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣ ਜੋ ਫ੍ਰਿਜ, ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ, ਸਪ੍ਰੇ ਕੈਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਾਟੋਸਫੀਅਰ ਤੱਕ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਹ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਜ਼ੋਨ ਅਣੂ ਤੂਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਓਜ਼ੋਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਓਜ਼ੋਨ ਛੇਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਓਜ਼ੋਨ ਛੇਦ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਓਜ਼ੋਨ ਛੇਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਛੇਦ ਕਾਰਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਯੂਵੀ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਵਚਾ ਦੇ ਕੈਂਸਰ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਤੰਤਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਫਿਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਸ਼ਲਿੰਗ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ, ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉਪਕਰਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਮੋਂਟਰੀਅਲ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ (1987) ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਸੀ.ਐੱਫ.ਸੀ.ਐੱਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਓਜ਼ੋਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਯਤਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੇ ਪੁਨਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਿਕ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਓਜ਼ੋਨ ਪਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।