Punjabi PSSSB Practice 5

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਵੇ, ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਯੂ.ਐਸ. ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਲੇਬਰ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐੱਲ.ਐੱਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੀ.ਐੱਲ.ਐੱਸ ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਯੂ-੩ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਜਾਬ ਰਿਪੋਰਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ "ਕਰੰਟ ਪੋਪੁਲੇਸ਼ਨ ਸਰਵੇ" ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਵੇ ਸੰਨ ੧੯੪੦ ਤੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਵੇ ਮਹਾਂਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਨ ੧੯੯੪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ। ਬੀ.ਐੱਲ.ਐੱਸ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜੋ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ" ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਦੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਰਗਰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀ.ਐੱਲ.ਐੱਸ ਵੱਖਰੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੂ-੬ ਰੇਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਯੂ-੬ ਰੇਟ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਬੀ.ਐੱਲ.ਐੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਨਾਲ ਹਾਸ਼ੀਆ-ਜੁੜੇ ਹੋਏ" ਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਨਿਰਾਸ਼ ਵਰਕਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕੇਵਲ ਆਰਥਿਕ ਮਸਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਿਆਂਦੇ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ, ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।